على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3395
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
در شب آغاز به مسافرت مىكند . معتصب ( mo'taseb ) ص . ع . شكيبا و صابر و خشنود و راضى . و عمامه بر سر نهاده . معتصر ( mo'tasar ) ص . ع . افشرده شده . معتصر ( mo'tasar ) ا . ع . پيرى . و عمر و زندگانى و بقا . و پناهجاى . و رجل كريم المعتصر : مرد سخى و جوانمرد در وقت سؤال . معتصر ( mo'taser ) ص . ع . قضاى حاجتكننده و آنكه او را بول و غايط تنك گرفته باشد . معتصف ( mo'tasef ) ص . ع . كسبكننده و ورزنده . معتصم ( mo'tasam ) ا . ع . پناه جاى . معتصم ( mo'tasem ) ا . ع . خدمتگار . و المعتصم بالله : لقب ابو اسحق محمد بن هرون هشتمين خليفه عباسى كه از سال 218 هجرى تا سال 227 خلافت نمود . معتصى ( mo'tasi ) ص . ع . آنكه از درخت عصا مىبرد . و آنكه شمشير را عصا مىسازد . و آنكه تكيه بر عصا مىكند . و خسته خرماى سخت . معتضد ( mo'tazed ) ص . ع . دادخواه . و المعتضد بالله : لقب ابو العباس احمد بن موفق شانزدهمين خليفه عباسى كه از سال 279 هجرى تا 289 خلافت كرد . معتفد ( mo'tafed ) ص . ع . كسى كه در به روى خود بندد و از كسى چيزى نخواهد تا بميرد از گرسنگى چنان كه در زمان جاهليت معمول تازيان بود كه در خشكسالى چنين مىكردند . و نيز معتفد : گرونده و اعتمادكننده و يقين نمانيده . معتفر ( mo'tafer ) ص . ع . آلوده شده بگرد خاك . و توانا . و آنكه بر زمين مىافكند كسى را . و شيرى كه مىربايد كسى را . معتفص ( mo'tafes ) ص . ع . آنكه به زور حق خود را مىگيرد . معتفق ( mo'tafeq ) ص . ع . شيرى كه بتندى بگيرد شكار خود را . و آنكه مشغول بشمشير زدن و محافظت خود باشد . معتفى ( mo'tafi ) ص . ع . خواهنده خير و روزى . معتق ( mo'taq ) ص . ع . عبد معتق : بنده آزاد . معتق ( mo'teq ) ص . ع . آزاد كنندهء بنده . معتق ( mo'attaq ) ص . ع . كهنه و ديرينه . معتقب ( mo'taqeb ) ص . ع . كسى كه مبيع را نگاه مىدارد تا مشترى قيمت آن را ادا نمايد . الحديث : المعتقب ضامن اذا تلف عنده . معتقة ( mo'attaqat ) ا . ع . شراب كهنه . و قسمى از عطر . معتقد ( mo'taqed ) ص . ع . گرونده و يقينكننده . و ثابت در دوستى . و هر چيز سخت و صلب . و كسى كه داراى عقيده باشد . و آنكه كسب مىكند زمين و آب و مال را . معتقد ( mo'taqed ) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - اعتقاد دارنده و اعتقاد كرده شده و باوركننده و گرونده و گرويده و ايمان آورنده . و معتقد بودن : گرويدن . و معتقد شدن : گرويده شدن . معتقدات ( mo'taqed t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى باور شده و يقين گشته و عقايد دينى و مذهبى . معتقر ( mo'taqar ) ص . ع . گوشت قطعه قطعه كرده و خشك كرده در آفتاب . معتقر ( mo'taqer ) ص . ع . مستور پشت ريش شده . معتكب ( mo'takeb ) ص . ع . گرد و غبار برخاسته شده . معتكد ( mo'taked ) ص . ع . لازم گرفته . معتكس ( mo'takes ) ص . ع . برگرديده شده و زير و زبر گشته و سرنگون شده . معتكف ( mo'takaf ) ا . ع . خلوت جاى و خلوتخانه . معتكف ( mo'takef ) ص . ع . كسى كه هميشه در مسجد مشغول عبادت باشد . و آنكه انتظار چيزى كشد . معتكف ( mo'takef ) ص . پ . مأخوذ از تازى - گوشهنشين . و معتكف در مسجد : آنكه هميشه در مسجد مشغول عبادت باشد . و معتكف در بتكده : ناجرمك . معتكل ( mo'takel ) ص . ع . كار مشكل و آميخته و درهم و ملتبس . معتكم ( mo'takem ) ص . ع . آنكه بارها را برابر و مساوى مىكند . و چيز بر هم نشسته . معتل ( me'tal ) ص . ع . تواناى بر سختى كشيدن و سخت كشنده . معتل ( mo'tall ) ص . ع . ضعيف و بيمار . و باصطلاح صرف و نحو : فعل و يا اسمى كه در آن حرف علت باشد . معتلث ( mo'tales ) ص . ع . آنكه وى را بسوى غير پدرش نسبت كنند . معتلج ( mo'talej ) ص . ع . مشغول بسعى و كوشش و جد و جهد . و موج به حركت آمده و متلاطم . و گياه نيك دراز شده .